Жиһазды, аяқ киімді және саусақтарыңызды кеміретін күшік — қалыпты күшік. Ол әлемді бала қолымен танығандай, аузымен таниды. Ал шамамен үш-төрт айдан алты-жеті айға дейін оның тістері ауысады: қызыл иегі қышиды, ал кеміру — қышуды басудың жалғыз жолы. Міндет — тыйым салу емес, бағыттау.
Ол мұны неге істейді
Тіс ауысуы. Шыңы — шамамен төрт-алты ай. Бұл кезде күшік ең көп кеміреді, ойыншықтарда қызыл иектен қан тамшылары қалуы мүмкін — бұл қалыпты.
Зерігу. Күшікке тек серуен емес, басқа да жұмыс керек. Ермек болмаса — оны өзі табады.
Назар. Кемірілген тәпішке үшін күшікті пәтер ішінде қуса, ол көңілді ойынды қалай ұйымдастыруды тез түсінеді.
Не істеу керек
Аяйтын және қауіпті нәрсенің бәрін жинаңыз: аяқ киім, сымдар, пульттер, дәрілер, ұсақ заттар. Сымдарды қорапқа немесе жиһаздың артына: кеміріліп қалған кернеудегі сым қауіпті.
Рұқсат етілгенін беріңіз: әр түрлі қаттылықтағы кемірілетін ойыншықтар — резеңке, арқан, ішіне жем салынатын түрлері. Жалықтырмау үшін оларды күн ара ауыстырып отырыңыз. Тоңазытқыштағы ойыншық тіс ауысқанда қызыл иекті басады.
Тартып алмаңыз, айырбастаңыз. Күшік тәпішкені ұстап алса — ойыншық ұсыныңыз, ол ауысқанда мақтаңыз. Орнына ештеңе бермей тартып алынған тәпішке — тәпішкенің өте қымбат екенінің белгісі.
Қол — ойыншық емес. Күшік ойын кезінде қолды тістеп алса, қысқа «ай» деңіз, ойынды тоқтатып, бірнеше секундқа бұрылыңыз. Осылай ол терідегі тіс көңілді ойынды бітіретінін үйренеді.
Басын жүктеңіз. Он минут команда жаттығуы немесе пәтерге жасырылған жемді іздеу күшікті жарты сағат жүгіргеннен гөрі көбірек шаршатады.
Қарап отыра алмасаңыз — вольер немесе қымбат заттары жоқ бөлек бөлме. Бұл жаза емес, бүлдіретін ештеңесі жоқ қауіпсіз орын.
Не істемеу керек
Кейін жазаламаңыз. Күшік сіздің айқайыңызды бір сағат бұрын кеміріп қойған тәпішкемен байланыстырмайды — ол оны сіздің келуіңізбен байланыстырады. Ұрмаңыз және тұмсығын түртпеңіз: бұл заттарды аяуға емес, сізден қорқуға үйретеді.
Бұл енді жасына байланысты емес болғанда
Бір жастан асқан ит заттарды негізінен жалғыз қалғанда кемірсе — бұл көбіне ойын емес, айырылысу үрейі. Бұл туралы бізде бөлек мақала бар.
Ит жеуге жарамсыз нәрсені — тасты, матаны, пластикті — кеміріп, жұтып қойса, оны ветеринарға көрсетіңіз: жұтылған зат тұрып қалуы мүмкін. Ал одан кейін құсу, тамақтан бас тарту немесе әлсіздік пайда болса — сол күні дәрігерге.