Қоян — кеміргіш те, үлкен хомяк та емес. Бұл тістері үнемі өсіп отыратын, ішегі сезімтал және қозғалуы қажет жануар. Оған керектің бәрі бір рет сатып алынады — бірақ ол келгенге дейін, кейін емес.
Тор емес, орын
«Қоянға арналған» деп сатылатын торлар алақандай аңға есептелген және дүкен сөресіне сыйсын деп жасалған. Ересек қоян ондай торда созыла да алмайды.
Басқаша есептеңіз: қоянға қатарынан үш-төрт рет секіріп, құлағы төбеге тимей артқы аяғына тұратындай орын керек. Бұл — вольер немесе бөлменің қоршалған бұрышы, ал ішіндегі тор — тек ыдыс қойылатын үйшік.
Еден тор көзді болмасын: торлы еденде қоянның табаны жараланады, ол ауыр әрі ұзақ емделеді.
Шөп, әрі көп
Шөп — төсеніш те, дәм де емес, негізгі тамақ. Ол әрқашан және шектеусіз болуы керек: қоян оны сағаттап шайнайды, өмір бойы өсетін тістер дәл содан қажалады.
Бірден үлкен қап шабындық немесе дәнді шөп алыңыз. Ол жаз иісін шығарсын, дымқыл иіс шықпасын, шаңдамасын.
Тағы не керек
**Ауыр қыш ыдыстар.** Жеңілін қоян бірінші күні-ақ аударады.
**Су ыдысы.** Қоян шарикті суағардан гөрі ыдыстан ішкенді ұнатады — суды күн сайын ауыстырыңыз.
**Науа мен төсеніш.** Қояндар бір бұрышқа барады, оларды науаға үйрету ойлағаннан оңай. Төсеніш — ағаш немесе қағаз негізді. Түйірленетін мысық төсеніші жарамайды: қоян оны дәмін татып көреді.
**Шөп салғыш.** Еденге төгілген шөп тез арада науада болады. Ең ыңғайлысы — шөп салғыш науаның үстінде тұрғаны.
**Кеміретін бұтақтар.** Алма, алмұрт, тал — өңделген бақтың жапырағынсыз. Сүйекті ағаштар (шие, қара өрік, өрік) жарамайды.
**Тасымалдағыш.** Ол бірінші күні керек болады — үйге келе жатқанда, содан кейін дәрігерге.
Нені алудың қажеті жоқ
**Дәні, жеміс тілімдері, түрлі-түсті жастықшалары бар мюсли қоспалары.** Қоян олардың тәттісін таңдап, қалғанын қалдырады.
**Тұз бен минерал тастары.** Дұрыс тамақтанғанда олар қажет емес.
**Серуенге арналған шлейка** — қоян үйге үйренгенге дейін. Көше қоянға ойлағаннан қауіпті: инфекция, ит, үрей.
**Дөңгелек.** Бұл қояндарға арналмаған.
Пәтерде не істеу керек
Қоян сымды кеміреді — бұл тәрбие емес, инстинкт. Сымдарды ол келгенге дейін жасырыңыз, бірінші қысқа тұйықталудан кейін емес.
Бөлме гүлдерін биікке қойыңыз: олардың көбі қоянға улы.
Дәрігер туралы
Қоянды барлық клиника емдемейді: экзотикалық жануарлар дәрігері керек. Ондай маманды алдын ала тауып, телефонын жазып қойыңыз. Тәулік бойы жемеген қоян — бұл шұғыл жағдай, «ертеңге дейін күтеміз» емес.
Екпе мен өңдеу туралы сол дәрігерден сұраңыз: тізім мен мерзім Қазақстанда не бар екеніне байланысты.
Mr. Petman-де қоянның профилін ашып, салмағын жазып, тәуліктік мөлшерін есептей аласыз, ал анықтамалық экзотикалық жануарларды қабылдайтын клиниканы табуға көмектеседі.