Жануарлар ауырсынуды адамдай көрсетпейді. Бұл төзімділік емес, мұра: табиғатта ең байқалып ақсаған жәндік бірінші болып жем болады. Сондықтан қатты ауырған мысық бұрышта отыра береді, ал ит есікте құйрығын бұлғап қарсы алады.

Төменде — ауырсынуды көрсететін белгілер.

Мысық

**Тығылады.** Сау мысық көзге көрінетін жерде ұйықтайды. Ауырғаны төсек астына, шкафқа кетеді.

**Секіруін қояды.** Бұрын ұшып шығатын терезе алдына шықпайды, диваннан баяу түседі.

**Жалауы өзгереді.** Не бір жерді жүні түскенше жалайды — сол жері ауырады, — не мүлде күтімін тоқтатады.

**Қалпы өзгереді.** Бүкшиіп, аяқтарын жиып, басын төмен салып отырады.

**Тұмсығы.** Дәрігерлер гримаса шкаласын қолданады: сығырайған көз, екі жаққа қарай бұрылған құлақ, керілген тұмсық, алға бағытталған мұрт.

**Науаға қатысты өзгеріс.** Арқасы немесе буыны ауырған мысық биік науаға шыға алмауы мүмкін.

Ит

**Ұйқы мен тыныштық қалпын өзгертеді.** Әдеттегідей жатпайды, баяу тұрады.

**Ақсау немесе табанын аяу.**

**«Дұға қалпы»** — алдыңғы аяғы мен кеудесі еденде, арты көтерулі — іштің қатты ауыруында. Бұл дереу клиникаға баратын себеп.

**Суықсыз діріл, тыныштықтағы жиі тыныс, сілекей ағу.**

**Тиіскенде тістенеді** — бұрын ұстауға болатын жерге. Кенет «ашулы» болған ит көбіне бұзылмаған, ауырып тұр.

**Ойнауын, қарсы алуын қояды.** Үнсіз ит әрқашан тәрбиелі емес.

Екеуіне ортақ

Тәбеттің өзгеруі. Ұйқының өзгеруі. Байланыстан қашу немесе керісінше назар талап ету. Тыныштықтағы жиі тыныс. **Мінездегі кез келген кенет өзгеріс** — керісінше дәлелденгенше белгі.

Сіз өз жануарыңызды кез келген дәрігерден жақсы білесіз. «Ол бірдеңе басқаша» — көрсетуге заңды себеп.

Ешқашан беруге болмайды

**Парацетамол** мысыққа өлімге апарады: бір таблетка өлтіреді.

**Ибупрофен, аспирин, анальгин, нимесулид** — екі түрде де асқазан жарасын және бүйрек зақымын тудырады.

**«Өткен жолдан қалған» ауырсынуды басатын дәрі** — мөлшер салмаққа байланысты, ал ескі диагноз өздігінен қайталанбайды.

Ереже қарапайым: **үй дәрі қобдишасында жануарға ауырсынудан беруге болатын ештеңе жоқ.**

Қашан дереу бару керек

Таңға дейін күтпеу керек:

- «дұға қалпы», кепкен қатты іш, нәтижесіз құсу талпынысы — асқазан бұралуы болуы мүмкін; - мысық зәр шығара алмайды, науада отырып айқайлайды — уретра бітелуі тәулікте өлтіреді; - тыныс жиі әрі ауыр, тіл мен қызыл иек көгілдір немесе бозарған; - тиіскенде айқайлау, қозғалудан бас тарту; - жарақат, биіктен құлау, көлік соғуы — сырттай бүтін болса да.

Қабылдауға дейін не істеу керек

Қашан басталғанын, нәрсенің өзгергенін жазып алыңыз және мүмкін болса қысқа бейне түсіріңіз: ақсау мен қалып қабылдауда стресстен «жоғалады».

Іші ауырады деп күдіктенсеңіз, тамақ бермеңіз: наркоз болуы мүмкін.

Mr. Petman-де симптомды күнімен белгілеп қоюға болады.

Бұл мақала бақылау туралы, диагноз туралы емес.