Күшік ана иммунитетімен туады: уыз сүтпен ол алғашқы апталарда қорғайтын антиденелер алады. Дәл сол антиденелер вакцинаға кедергі жасайды — олар көп болғанда екпе әсер етпейді. Сондықтан күшікке бір рет емес, курспен екпе салады.
Нақты мерзім вакцинаға және дәрігердің шешіміне байланысты. Төменде — көпшілік кесте құрылатын жалпы шеңбер.
6–8 апта
Оба, парвовирустық энтерит, аденовирус және парагриппке қарсы алғашқы вакцинация. Алты аптаға дейін екпе салудың мәні аз: ана антиденелері әлі тым көп.
10–12 апта
Сол кешеннің екінші дозасы. Бұл «әйтеуір қайталау» емес — иммунитетті көбіне дәл осы доза қалыптастырады.
14–16 апта
Кешеннің үшінші дозасы және құтырмаға қарсы алғашқы екпе. Кейбір күшіктерде ана антиденелері ұзақ сақталады, үшінші доза болмаса олар қорғаусыз қалады.
Бір жылдан кейін
Бүкіл кешен мен құтырманы ревакцинациялау. Әрі қарай — дәрігер тағайындаған схема бойынша: құтырмаға Қазақстанда жыл сайын екпе салынады.
Құтырма — ұсыныс емес
Қазақстанда құтырмаға қарсы вакцинация міндетті. Мәселе тек иттің денсаулығында емес: ветпаспортта белгі болмаса, сізді жануарлар қонақүйіне жібермейді, тасымалды рәсімдемейді және көптеген клиникаға жоспарлы емге қабылдамайды.
Курс аяқталғанша ортақ алаңға неге болмайды
Алғашқы доза мен толық қорғаныс арасында шамамен екі ай өтеді. Осы уақыттың бәрінде күшік парвовирусқа осал — ол өте жұқпалы және сыртқы ортада айлап тіршілік етеді. Жұғу иттен емес, бір апта бұрын ауру ит болған жерден болуы мүмкін.
Бұл күшікті құлыптап ұстау керек дегенді білдірмейді: дәл осы жаста әлеуметтену оның қандай болып өсетінін шешеді. Ымыра қарапайым — қолда серуендетіңіз, өз аумағыңызда, таныстардың екпе салынған ересек иттерімен кездестіріңіз. Ит алаңдарынан, базарлардан аулақ болыңыз.
Мерзім бұзылса
Екі апта өткізіп алсаңыз — әдетте курсты қайта бастамай жалғастырады. Әлдеқайда көп өтсе — дәрігер шешеді, кейде антиденелерге талдау бойынша. Ең бастысы: «бір екпе болды, значит қорғалған» деп ойламау керек. Бір доза дерлік ештеңеге кепілдік бермейді.
Екпеден бұрын
Вакцинациядан 10–14 күн бұрын құрттан өңдеу жүргізіледі: паразиттер иммундық жауапты әлсіретеді. Екпе тек сау күшікке салынады.
Паспортқа не жазылады
Әр екпеден кейін ветпаспортта болуы тиіс: күні, вакцина атауы, сериясы, жарамдылық мерзімі және дәрігер қолы бар клиника мөрі. Сериясы мен мөрі жоқ белгі тасымалда жарамсыз.
Біздің екпе күнтізбесі жануардың жасы мен ел бойынша автоматты құрылады, ал еске салу алдын ала келеді. Күшіктің профилін жасаңыз — кесте бірден пайда болады.
Бұл мақала — жалпы шеңбер, тағайындау емес. Нақты вакцинаны, мерзімді және екпеге жіберуді күшігіңізді көрген ветеринар дәрігер анықтайды.